به پایگاه اینترنتی موسسه حقوقی بین المللی حامیان عدالت جعفرزاده خوش آمدید - این موسسه آماده همکاری با کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی در زمینه های امور حقوقی و کیفری اعم از داخلی و بین المللی می باشد - Welcome to the website of the Jafarzadeh Law Firm _ International & Domestic LAW
موسسه حقوقی جعفرزاده

اقدام دادگاه عالی آمریكا نقض اصل برابری و حاكمیت دولت ها در حقوق بین الملل است

تهران- ایرنا- «یوسف مولایی» مدرس حقوق بین الملل دانشگاه تهران در گفت وگو با ایرنا با اشاره به نقض اصول حقوق بین الملل در فرایند صدور رای ضدایرانی دیوان عالی آمریكا در مصادره دارایی های كشورمان تصریح كرد این حكم ارتباطی با برجام ندارد و منتقدان برجام باید بر اساس شاخص های حقوقی ادعاهایشان را مطرح سازند.

منابع حقوق بین الملل و تجارت بین الملل - دفتر حقوقی جعفرزاده

منابع حقوق بین الملل و تجارت بین الملل – دفتر حقوقی جعفرزاده

صدور حكم تازه دیوان عالی آمریكا علیه ایران مبنی بر برداشت 2 میلیارد دلار از دارایی های مسدود شده كشورمان در روز چهارشنبه یكم اردیبهشت ماه، بازتاب گسترده و بازخوردهای مختلفی به دنبال داشته است. بر اساس این حكم مقرر شده حدود 2 میلیارد دلار از محل دارایی های مصادره شده ایران به بازماندگان قربانیان بمب گذاری سال 1983 در مقر تفنگداران دریایی آمریكا در بیروت پرداخت شود. پرونده ای كه بسترساز صدور این حكم شد در سال 2007 میلادی گشوده و در آن جمهوری اسلامی ایران بر اساس ادعاهایی غیرمستند به دست داشتن در این انفجار متهم شد.
در واكنش به این حكم، «محمدجواد ظریف» وزیر امور خارجه كشورمان كه همزمان با همتای آمریكایی خود در زمینه اجرای برجام گفت وگو می كرد اعلام داشت: ایران رای دیوان عالی آمریكا را به رسمیت نمی شناسد. آمریكایی ها هر اقدامی علیه اموال جمهوری اسلامی ایران انجام دهند، مجبورند آن را جبران كنند و اموال ایران را پس بدهند.
همچنین، سخنگوی وزارت امور خارجه حكم دیوان عالی آمریكا علیه ایران را محكوم و آن را غیر منطبق با اصول و مبانی اولیه حقوق بین الملل اعلام كرد. وی تاكید كرد كه حكم صادره دیوان عالی آمریكا، عدالت و قانون را به سخره گرفته است و این حكم دستبرد به اموال جمهوری اسلامی ایران محسوب می‌ شود.
در این ارتباط، گروه پژوهش و تحلیل خبری ایرنا در گفت وگو با مولایی مدرس حقوق بین الملل به بررسی ابعاد گوناگون صدور حكم یاد شده پرداخت. به گفته مولایی دیوان عالی آمریكا در چارچوب حقوق داخلی و قوانین آمریكا عمل كرده اما در بحث حقوق دولت و مصونیت دولت ها، به طور شكلی مغایر با حقوق بین الملل رفتار كرده است. همچنین، این حكم از نظر محتوایی نیز ادعایی واهی است.
مدرس حقوق بین الملل دانشگاه تهران تصریح كرد بر اساس حقوق بین الملل هیچ دولتی را نمی توان در یك دادگاه داخلی محاكمه كرد. وی همچنین بهره گیری از راه حل حقوقی را بهترین روش برای دستیابی به حق ضایع شده كشورمان دانست كه باید با كاربرد موثر و گسترده دیپلماسی همراه شود.
ارزیابی حقوقی حكم دیوان عالی آمریكا، واكنش ها در برابر آن، اعتبار حكم و راه دستیابی به حقوق كشورمان از جمله مسایلی بود كه در این گفت وگو به آن پرداخته شد.
در ادامه، متن كامل گفت و گوی ایرنا با مولایی آمده است:

***ایرنا: بسیاری حكم اخیر دیوان عالی آمریكا علیه ایران را غیرمنطبق با اصول و مبانی اولیه حقوق بین الملل می دانند. به نظر شما آیا چنین حكمی از نظر حقوقی و قانونی قابل توجیه است؟
**مولایی: در این زمینه 2 بحثِ حقوق داخلی و بین المللی مطرح می شود. در زمینه حقوق داخلی نظام آمریكا این رای، رای معتبری است اما با حقوق بین الملل مغایرت دارد. در واقع دولت ها به طور معمول طبق قوانین بین المللی در محاكم داخلی كشورهای خارجی مصونیت دارند اما در این حكم مصونیت كشورمان رعایت نشده است. با این حال توجه به این نكته ضروری است كه این عبور از مصونیت دولت ها در چارچوب یك قانون داخلی صورت گرفته و آمریكایی ها پیشتر این صلاحیت را به محاكم قضایی خود داده اند. از این رو حكم دیوان عالی قضایی آمریكا در چارچوب حقوق داخلی و مقررات آمریكا صادر شده اما در زمینه رعایت حقوق مصونیت دولت ها مغایر با حقوق بین الملل است.

***ایرنا: به نظر می رسد اقدام دادگاه عالی آمریكا در صدور این حكم قضایی، بیشتر رنگ و بوی سیاسی دارد و زیر تاثیر لابی گروه‌ها و كشورهایی صورت گرفته است كه دشمنی آن ها با ایران آشكار است. دیدگاهتان در این زمینه چیست؟
**مولایی: ارزیابی سیاسی این رخداد برای من كه حقوقدان هستم دشوار است اما در چارچوب مباحث حقوقی باید بگویم كه دولت ها بر اساس حقوق بین الملل برای حاكمیتِ داخل سرزمینشان مصونیت دارند به این ترتیب هیچ دولتی را نمی توان در یك دادگاه داخلی محاكمه كرد. بنابر این كشوری مانند ایران را نمی شود در یك دادگاه داخلی محاكمه كرد چرا كه مصونیت دولت ها یك اصل اساسی در حقوق بین المللی است و اگر نادیده گرفته شود حاكمیت ها مفهوم خودشان را از دست می دهند. زمانی كه حاكمیت مفهوم خود را از دست بدهد به نوعی سنگ زیربنایی حقوق بین المللی متزلزل می شود. هر چند آمریكا با توجه به قدرتش به محاكم داخلی خود این توانایی و صلاحیت را داده كه كشورها را در دادگاه های داخلی محاكمه كنند اما بی شك این مساله با اصل حاكمیت و برابری دولت ها تعارض دارد.

***ایرنا: حامیان توافق هسته ای صدور حكم تازه دیوان عالی آمریكا را بی ارتباط با روند اجرای برجام می دانند و در مقابل، مخالفان توافق ایران و 1+5 این رای را نقض كننده برجام توصیف می كنند و می كوشند با این دستاویز به برجام حمله ببرند و آن را بی نتیجه بیانگارند؟ در این زمینه چه نظری دارید؟
**مولایی: منشا این حكم به پیش از برجام برمی گردد. بنابر این حكم ارتباطی به برجام ندارد و در واقع حكم عكس العمل به برجام نیست. برای این كه ما بخواهیم بر درستی سخنان خود تكیه كنیم باید شاخصه های حقوقی آن را ارایه دهیم. آن كسانی كه ادعای نقض برجام را دارند باید شاخصه های اندازه گیری را بیان كنند تا مشخص شود كه سخنانشان علمی یا این كه تنها یك موضع گیری سیاسی است. چون در ایران درباره برجام قطب بندی سیاسی شكل گرفته است، كسانی كه مخالف یا منتقد برجام هستند از هر موضوعی می خواهند استفاده كنند. همین مساله خود موجب موضع گیری سیاسی می شود. این در حالی است كه اگر موضع گیری بی طرفانه باشد باید شاخصه ها را نشان دهد.

***ایرنا: پس شما معتقدید كه این حكم، نقض كننده برجام نیست؟
**مولایی: این حكم ارتباطی به برجام ندارد مگر این كه بخواهیم تفسیری موسع از روح برجام داشته باشیم و بر اساس همین تفسیر موسع بگوییم قرار نبوده آمریكا هیچ اقدامی را كه در روابط بین 2 كشور تنش ایجاد كند یا به ضرر ما باشد انجام دهد. با این حال چنین تعهدی در چارچوب برجام مطرح نشده است.

***ایرنا: واكنش ایران به حكم دیوان عالی آمریكا باید سیاسی باشد یا حقوقی؟
**مولایی: به طور حتم ما باید برای رسیدن به نتیجه به صورت حقوقی وارد عمل شویم چرا كه شكل كار آن ها حقوقی است. البته از منابع دیگرهمچون دیپلماسی نیز باید بهره بگیریم.

***ایرنا: مسیر حقوقی دستیابی ایران به حق ضایع شده اش باید به چه شكلی پیموده شود؟
**مولایی: آنچه مشخص است اینكه نمی توان حقوق ایران را از طریق دادگاه های داخلی آمریكا پیگیری كرد و باید آن را از مجاری حقوق بین الملل دنبال كنیم. از این رو ما باید از عهدنامه های دوجانبه ای كه بین ایران و آمریكا در قالب هایی چون عهدنامه های مودت و كنوانسیون هایی چون حقوق معاهدات، كنسولی و دیپلماتیك معتبر بوده، پیگیر حقوقمان باشیم.
همچنین باید به بررسی موردهای مشابه در رویه های بین المللی بپردازیم و ببینیم كشورها در موارد اینچنینی چه روندی را طی كرده اند. ما باید با طرح دعوا به ویژه از راه دیوان بین المللی لاهه مساله را پیگیری كنیم.
**گروه پژوهش و تحلیل خبری ايرنا

پژوهشم**458**9275**


کلید واژه ها : - - - - - - - - - - - - - -
'